( انظر الى القول لا الى القائل ) ؛ « به سخن بنگر ، نه به سخنگوى » . و در حديث آمده است : ( الحكمة ضالّة المؤمن ، فخذ الحكمة و لو من اهل النّفاق ) ؛ « حكمت گمشده مؤمن است . حكمت را فراگير ، اگرچه گوينده از اهل نفاق باشد » . امير مؤمنان عليه السّلام در خطبه معروف « شقشقيّه » مىفرمايد : لو لا ما أخذ اللّه على العلماء ، أن يقارّوا على كظّة ظالم و لا سغب مظلوم ، لالقيت حبلها على غاربها ؛ « 1 » « اگر نبود پيمانى كه خداوند از علما و دانايان گرفته ، كه هرگز بر پرخورى ستمگر و گرسنگى مظلوم تحمّل نكنند ، زمام شتر خلافت را بر كوهانش مىبستم و رها مىكردم » . آرى اگر پذيرش خلافت يك وظيفه شرعى و انسانى نبود ، امير مؤمنان آن را نمىپذيرفت ، كه خلافت از ديدگاه امير مؤمنان عليه السّلام وسيله است نه هدف . يك تكليف الهى است نه يك موقعيّت اجتماعى . چه تعبير زيبا و سند گوياست كلام خداوند كه مىفرمايد : وَ لِكُلٍّ دَرَجاتٌ مِمَّا عَمِلُوا وَ ما رَبُّكَ بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ؛ « 2 » « براى هركسى درجاتى است از آنچه انجام داده است ، و هرگز پروردگار تو از اعمال آنها غافل نيست » .

--> ( 1 ) - نهج البلاغه ، خطبه 3 . ( 2 ) - سوره انعام ، آيه 132 .